Dünya yeni bir çağa hazırlanıyor! Bu yeni çağın eşiğinde dururken her şey biraz çalkantılı ve biz 20. yüzyıl insanlarına alıştığımızdan değişik gelse de değişim kaçınılmaz.
Bu değişiminin en yoğun ve en etkili versiyonlarını da teknoloji içerikli işler yaşıyor. Aslında günümüz dünyasında teknoloji içermeyen hemen hiçbir şey kalmasa da hala belli odak noktaları var. Bu odak noktalarından biride havacılık teknolojisi... Özellikle de bu alanı gelişime zorlayan askeri havacılık !
Bizim ülkemiz havacılığa ve askeri havacılığa dünya sathında pek çok ülkeye beraber girip bu konuda pek çok ilke imza atsa da ne yazık ki siyasi çalkantılar ve bazen de aynı siyasetin basiretsizliği nedeniyle uzunca bir süre zayıf kaldık ! Cumhuriyet ilanından bugüne havacılık birkaç atılım dönemi yaşamamıza rağmen bunlar ya başlangıçta boğuldu ya da imalat ve üretim yerine ithalat, hazır alıma boyun eğmeye mecbur bırakıldı.
Ta ki 1980 sonrası Turgut Özal iktidarında bizim için bir şeyleri değiştirecek ilk adımı atana kadar... TAİ'nin ( Bugün ki Tusaş ) kuruluşu ve F-16 C/D Blok 30 üretimi başlayıncaya kadar...
Kapsamlı bir havacılık altyapısı için temel olan bu hamle 2000'li yılların başından itibaren, TUSAŞ'ın yeni ürünleri, TEİ, Baykar Savunma, Alp Havacılık, Vestel Defence gibi firmaların yurtiçi ve yurtdışı için havacılık üzerine özgün tasarımlarla veya lisans altında ürettikleri ürünlerle daha da gelişti ve de kendine has, ihtiyacı karşılayan, dünyanın her yerinden talep gören, hem de kalitesi ile parmakla gösterilen bir ürün yelpazesine kavuştu.
Bugün F-16/F-4/CN-235/C-130/A-400M vb. her türlü hava aracını sıfırdan üretebilecek modernize edebilecek bir alt yapıya ve aviyonik ürünlere, ATAK, HÜRKUŞ, GÖKBEY gibi insanlı ANKA, BAYRAKTAR TB2, AKSUNGUR, AKINCI, KARAYEL, ŞİMŞEK ve TURNA gibi insansız hava araçlarını üretme ve idame etme kabiliyetiyle kavuştuk.
Peki bütün bu gelişim ve ürün yelpazasi ışığında Dünya Havacılığın gelişimini de göz önüne alarak. Türk Hava Kuvvetleri nereye gidiyor ?
Bütün bu süreci bir kaç başlığa ayırmak ve o başlıkların altında açmak en mantıklısı...
* İlk önceliğimiz, modernizasyon.
* İkinci önceliğimiz, altyapı yenilemesi.
* Üçüncü önceliğimiz, yeni platformlar.
* Dördüncü önceliğimiz, yeni bir muharebe konsepti.
Evet, Hava Kuvvetlerimiz gelecek planlarını tam da bu sırayla ve belli bir zaman planına göre işletiyor ve işletmeli de ! Şimdi gelin bu başlıkları birlikte açalım ve altlarını dolduralım.
2023 yılı öncesi de planlı olarak Türkiye'nin kuvvet yapısını muhafaza etmek ve kendine verilen görevleri yapmak için bir kaç planı vardı. bunlar sırasıyla ve bugün ki durumuyla şöyledir.
* F-4E ve RF-4E uçaklarından gövde durumu uygun olanları radar ve aviyonik olarak modernize etmek ve gövde ömürlerini F-35A'lar gelene kadar uçuşta tutmak. (F-4E'lerden 46 adeti İsrail'e ihale edilerek 2020 kodu altında modernize edildi. Şu an için 24 adet kadarı uçuşta. Bir miktar uçakta yerli olarak modernize edildi ama şu an ki durumları belirsiz. RF-4E'ler yerel imkanlarla modernize edildi. Kaza kırımlar ve Suriye tarafından düşürülen uçak nedeniyle performansları düşük bulunarak emekli edildiler.)
* F-5 A/B ve NF-5 A/B modernizasyonu (Bu uçaklar F-4 modernizasyonun paralel olarak özellikle harbe hazırlık eğitimleri ve Türk Yıldızları Akrotim uçuşlarında kullanılmak üzere kısmı bir aviyonik ve gövde ömre uzatma işleminden geçtiler. Harbe hazırlık için kullanılanlar yaşanan kaza/kırımlar ve performans düşüklüğü nedeniyle emekli edilidi. Bir miktar NF-5 A/B Türki Yıldızları bünyesinde sorunsuz uçuşlara devam ediyor. )
* T-38 Eğitim Uçağı Modernizasyonu ( ARI projesi kapsamında daha F-5 modernizasyonu ile elde edilen tecrübe sayesinde uçakların gövde ömrü uzatıldı ve uçuş güvenliği artırıldı. )
* C-130 B/E Modernizasyonu devam ediyor. ( ERCİYES adı verilen bu proje ile uçaklar Glass Cockpit ile donatılıyorlar. Uçuş güvenliği için sivil uçuşlar uyumlu hale getiriliyor ve Modernize edilen uçakların bütün gövdeleri ve motorları fabrika seviyesinde yenileniyor.)
* F-16 C/D Block 30,40 ve 50 Modernizasyonu devam ediyor. (Farklı katmanlarda devam eden bu süreçte hem uçakların yarı ömür modernizasyonları ve fabrika seviyesi bakımları yapılıyor. Hem de özellikle Blok 30 ve 40 modellerinin ilerleyen dönemlerde AESA radar yeni görev bilgisayarı ve yeni cockpitler ile donatılarak 4+ nesil haline gelmeleri amaçlanıyor.)
* I-HAWK / Rapier / 35mm Oerlikon HSS ( Hava Savunma Sistemi ) modernizasyonu. ( Bu modernizasyonla zaten oldukça kısıtlı olan hava savunma kapasitemiz diri tutulmuştur. Alçak ve Orta irtifa'da, çok kısa, kısa ve orta menzilde kısmi hava savunma şemşiyemiz Stinger KMS sistemleriyle beraber kurulmuştur.
Bu modernizasyon faaliyetleri ile beraber özellikle yeni sistemlere geçiş esnasında kuvvetin harbe hazırlık durumu düşmediği gibi her yaptığımız operasyonda da bunların faydası gördük. Doğaldır ki her iş mutlak başarı içermez ama hedefe giden yolu kolaylaştıran işler olduğu kesin.
Altyapının güncellenmesi ve yeni tesislerin işletmeye alınması zaten süreklilik hali ama ülkemiz için yakın tarihlerde bu yenilenme özellikle F-35 Projesi, Radar Tesisleri ve İHA/SİHA üsleri odaklı bir hale dönüştü.
* Eskişehir ve Malatya Erhaç hava üslerinin F-35 (veya Eurofighter?) uçakları için hangar, işletme ve teknolojik altyapısının yenilenmesi. (Büyük ölçüde biten bu işler F-35 A ile alakalı ambargo nedeniyle şu an için atıl durumdadır. İngiltere ile olan mevcut yakınlaşma nedeniyle bu üsler için Eurofighter olasılığını düşünmek pek yanlış olmaz.)
* Doğu'da Batman Hava üssü , Batı'da Bandırma'da (Olasılıklar çok !) İHA/ SİHA hava üsleri olarak donatılması ve işletilmesi. (Batman Hava üssü şu an için bu maksatla kullanılıyor. Batı'da Çanakkale, Bandırma, İzmit ve Tekirdağ gibi pek çok merkezde faaliyet gözleniyor.)
* Sabit ve Mobil Radar Mevzilerinin modernizasyonu otomasyonu ve altyapı yenilemesi. (Büyük ölçüde NATO odaklı işletilen bu tesisler Hava Savunma Ağımıza tam entegre hale gelmiş HERİKKS altyapısı ile de mevcut bütün radarlar ve silah sistemleri artık senkronize çalışır haldedir. Ayrıca yakın tarihte Aselsan'ın geliştirdiği erken uyarı radarları bu alandaki dış bağımlılığa bir son verecektir.)
Ülkemiz için dönüm noktalarını biliriz. Bu dönüm noktaları THK içinde benzer bir süreçte işliyor. Yakın zamanda savunma sanayi alanında gelişime paralel olarak Hürküş, Hürjet, MMU (TF/X) yerli gözetleme ve GPS uyduları, Hisar A+ ve O+, Bayraktar TB3 ve Akıncı, ANKA-SOJ ve AKSUNGUR gibi yeni unsurlar içinde bu tarihler aşağı yukarı 2025 ile 2035 arasındaki dönemi işaret ediyor.
* 2023 F-35 Temini ve Üretimi Projesi, 100+ üstü F-35 A temini ( F-35 A ve şartlara bağlı olarak bir miktar B modeli temini içeren proje parça üretimini de kapsıyor. Ama bu proje S-400 HSS bahane edilerek uygulanan bir ambargo ile tıkanmış üretimi yapılmış. 6 adet uçağa el koyulmuş ve dava süreci girmiş bir halde geleceği belirsiz durumdadır.)
* 2023 Hürkuş B ve C Eğitim ve Yakın Hava Desteği Uçağı Projesi (15 kesin- 40 adeti opsiyon olarak 55 adet B eğitim modeli THK'ya bu yıl itibariyle teslim edilmeye başlanacak. İlerleyen yıllarda C modeli de talep edilebilir.)
* 2022/23 S-400 Hava Savunma Sistemi Temini ve Kısmı Yerli Üretim Projesi ( Şu an için iki batarya temin edilmiş olup yerli üretimi de konu olan iki bataryanın teslim tarihi belirsizdir. Aynı zaman da F-35 Ambargosu içinde ana bahane durumundadır. )
* 2025 Hürjet Projesi Tekamül ve Harbe Hazırlık Eğitim, Türk Yıldızları Akrotim uçağı temini (
F-35 ? / F-16 / MMU uçaklarına geçişte pilot eğitimi görevleri için kurgulansa da ilerleyen yıllarda Yakın Hava Desteği ve Av/Bombardıman maksatlı kullanım için donatılacağı kesin. Bütün tasarım da buna göre yapılıyor. 2023 yılında ilk uçuşu, 23 ve 24 yılları boyunca test uçuşları ve düşük seviye üretimi yapılacak olan uçak 2025'de THK'ya katılacak.)
* 2030 MMU (TF/X) Projesi Türk Hava Kuvvetleri'nin Hava Üstünlük, Av/Bombardıman,SEAD ( Hava Savunmasını Bastırma ) gibi görevlerde kullanacağı 5+ Nesil Birinci Hat Muharip Uçağı ( 2025'de ilk kez hangardan çıkacak olan uçak 2030 yılında düşük seviye üretimler THK'ya katılmaya başlayacak. )
* 2021/22 Sungur, Hisar A+ ve O+ Hava Savunma sistemleri projesi ( Eski ve yetersiz olan KMS '' Kaideye Monteli Stinger '' , Rapier ve I-HAWK ile sağlanan alçak ve orta irtifa hava savunmamızı kuvvet ölçeğine yaymak bütün Hava Kuvvetleri tesislerimizi yerli idamesi kolay ve en gelişmiş sistemlerle sağlamak için başlanılmış olan bu projelerin hepsi bu yıl içinde envantere katılmaya başlandı. Ayrıca SİPER adı altında S-400 vb. sistemlere olan ihtiyacı bitirecek bir proje de devam ediyor. )
* 2021/22 AKINCI, AKSUNGUR, Bayrakta TB3 ve ANKA - SOJ İHA/SİHA projeleri. (Bu yeni sistemlerle menzile tabii olmadan uydu ile komuta, derin taaruz /bombardıman, düşük süratli hava hedeflerine taaruz, deniz karakol, E/H elektronik harp ve taaruz kabiliyetleri kavuşmaya başladık Artık İHA/SİHA alanında ilk üçte olduğumuz kesin.)
Bütün bu hazırlıklar yani Modernizasyon, Altyapı yenilemesi ve Yeni hava araçlarının üretimi alımı Türkiye'yi ve menfaatlerini savunmak ve geleceğin hava savaşlarına hazır olmak için... Ama yukarı da elimizden geldiğince anlatmaya çalıştığımız ve aslında çok daha geniş ve her bir maddesi için ayrıca bir şeyler yazmayı gereken gelişmeler nihayetinde hangi stratejiler ve tekniklerle muharebe sahasın da kullanılacak ! Yani stratejimiz ve tarzımız ne olacak ? Esas sorumuzda bu...
Geleceğin Savaşı, deyince aklınıza ne gelir bilemem ama bir fikriniz olsun isterseniz hemen ve ısrarla Bilimkurgu filmlerine bakmanız gerekmez ! Türkçe haber sitelerine bakıp ülkemizin bu günlerde ve de yakın tarihte İHA/SİHA'lar, yeni nesil haberleşme tehcizatları, Taaruz helikopterleri ve klasik gözüken ama bize özel niteliklerde kazanan araçlar vasıtasıyla yaptığı işleri incelemeniz yeterli !
Hal böyleyken Türkiye ve Hava gücü nasıl değişecek ?
* Öncelikle 2030 sonrası Keşif, Sinyal İstihbaratı, Elektronik Harp, Yakın Hava desteği ve Deniz Karakol gibi alanlar tamamen ya da %75 oranında yapay zekayla donatılmış ama komuta tesislerinde senkronize edilen İHA'lar ( Byaraktar-TB2 ve3/Anka/Akıncı/Aksungur ) tarafından yapılacak. Anavatan'ın hava ve deniz sahası asgari 400 km mesafeden bu dron altyapı tarafından kontrol edilirken, kara sınırlarımızda sürekli aktif yani 7/24 esasına göre çalışan gözetleme ve ateş gücü unsurları ile hava kuvvetleri tarafından korunacak.
* Hava Sahamız çok katmanlı her irtifa da ve en az 250 km menzilde uzayı da içine alır şekilde kendi HSS ( Hava Savunma Sistemleri ) unsurlarımız ( Korkut/Sungur/Hisar-A+/Hisar-O+Siper) tarafından korunacak ve bütün kuvvetler ve de deniz konuşlu AESA radarlı füze savunma fırkateynler ile senkronize halde olacak. Bu şekilde Batı Akdeniz'de seyir halindeki bir gemimiz Hava Savunma Komutasına Türkiye yönelik bir tehdidi bulunduğu yerden tespit, teşhis ve takip imkanı sağlayacak. Talep halinde imha edecek seviyede olacak.
* Hava Sahamızda teknolojik kısıtlamaya maruz kalmadan 24 saat esasıyla sürekli insansız uçaklarla desteklenen Hava önleme unsurlarımız yani Dron avcılar ile beraber uçan MMU-TF/X uçaklarımızla korunacak insanlı ve insansız karma devriye kolları tam bir koruma sağlayacak. Bu süreçte kendi hava-hava silahlarımız ( Gökdoğan ve Bozdoğan vb. ) vasıtasıyla mühimmat sıkıntısı yaşamadan müdahale imkanımız olacak.
* E7-T Barış Kartalı AWACS'ların yanına AESA radarla donatılmış İHA AWACS katılacak ( Akıncı ve Aksungur ) ve bu sistemlerin uçuş süresi ve ikmal gerekliliği eksikleri doldurulacak. Kara ve Deniz konuşlu radarla birlikte 7/24 hava sahamız gözetim altında olacak.
* Yeni nesil Gökbey vb. genel maksat helikopterleri ile beraber üsler arasında 7/24 malzeme ve personel nakli yapacak kargo ihaları geliştirilecek. İkmal ve kuvvet aktarımı kısıtlamaları ortadan kalkacak.
* A-400M Nakliye uçaklarını destekleyecek stratejik yeni nesil nakliye uçakları edinilecek ve CN-235 yerini alacak yeni orta ağır ve hafif sınıf nakliye uçakları ile kuvvet aktarım kabiliyeti stratejik güç seviyesine ( Tümen veyahut Kolordu seviyesinde hava nakliye imlanı ) çıkarılacak.
* Uzun Menzilli Seyir Füzeleri (SOM/ATMACA ve GEZGİN benzeri) Balistik füzelerle derinlemesine ( 1500 km+ ) Stratejik taaruz imkanı elde edilecek
Bu imkanların ilk ve somut örneklerini hepimiz görüyoruz. Ordumuz bütün bu kabiliyetleri sağlayacak silahları bugünden sahada kullanmaya başladı bile... 2030 sonrasında ise bu kabiliyet artışı olgun örnekleri gelişmiş versiyonları ile tam kapasite olarak elimizde olacak bu sayede Türk Hava Kuvvetleri bölgesinin değil dünyanın en gelişmiş ve korkutucu hava güçlerinden biri haline gelecek.
Bugünden gördüğümüzü yarından şan ve şerefle yaşamak insanlığa umut olmak dileğiyle...
Yorumlar
Yorum Gönder